知而問堯、舜,無有而求天府。
曰:先王之道,則堯、舜已;六貳之博,則天府已。
【譯文】
不懂政治就去詢問堯、舜,沒有财富就去尋求寶庫。
我說:古代聖王的政治原則,就是堯、舜;六經包含的豐富内容,就是寶庫。
君子之學如蛻,幡然遷之。
故其行效,其立效,其坐效,其置顔色、出辭氣效。
無留善,無宿問。
【譯文】
君子的學習就像蛇,蟬等脫殼一樣,很快有所改變。
所以他走路效仿,站立效仿,坐着效仿,他擺什麼臉色、講什麼話、用什麼口氣都效仿。
不把好事留下不做,不把要問的事拖過夜。
善學者盡其理,善行者究其難。
【譯文】
善于學習的人徹底搞通事物的道理,善于做事的人徹底克服工作中的困難。
君子立志如窮,雖天子、三公問正,以是非對。
【譯文】
君子樹立志向好像陷入困境一樣不能變通,即使天子、三公詢問政事,也根據是非來回答。
君子隘窮而不失,勞倦而不苟,臨患難而不忘細席之言。
歲不寒,無以知松柏;事不難,無以知君子無日不在是。
【譯文】
君子窮困而不喪失志氣,勞累而不苟且偷安,面臨禍患而不背棄平時坐席上說的話。
歲月不寒冷,就無從知道松柏;事情不危難,就無從知道君子沒有一天不在這樣。
雨小,漢故潛。
夫盡小者大,積微者著,德至者色澤洽,行盡而聲問遠。
小人不誠于内而求之于外。
【譯文】
雨雖然小,漢水卻照舊流入潛水。
盡量收羅微小的就能變成巨大,不斷積累隐微的就會變得顯著,道德極高的人臉色态度就和潤,品行完美的人名聲就傳得遠。
小人内心不真誠卻到外界去追求聲譽。
言而不稱師謂之畔,教而不稱師謂之倍。
倍畔之人,明君不内,朝士大夫遇諸塗不與言。
【譯文】
說話時不稱道老師叫做反叛,教學時不稱道老師叫做背離。
背叛老師的人,英明的君主不接納,朝廷内的士大夫在路上碰到他不和他說話。
不足于行者,說過。
不足于信者,誠言。
故《春秋》善胥命,而《詩》非屢,其心一也。
【譯文】
在行動上不夠的人,往往言過其實。
在信用方面不夠的人,往往誇誇其談。
《春秋》贊美互相之間口頭約定,而《詩經》非議屢次訂立盟約,他們的用心是一緻的。
善為《詩》者不說,善為《易》者不占,善為《禮》者不相,其心同也。
【譯文】
善于研治《詩》的人不作解說,善于研治《易》的人不占卦,善于研治《禮》的人不輔助行禮,他們的用心是相同的。
曾子曰:“孝子言為可聞,行為可見。
言為可聞,所以說遠也;行為可見,所以說近也。
近者說則親,遠者說則附。
親近而附遠,孝子之道也。
”
【譯文】
曾子說:“孝子說的話是可以讓人聽的,做的事是可以讓人看的。
說的話可以讓人聽,是用來使遠方的人高興;做的事可以讓人看,是用來使近處的人高興。
近處的人高興就會來親近,遠方的人高興就會來歸附。
使近處的人來親近而遠方的人來歸附,這是孝子遵行的原則。
”
曾子行,晏子從于郊,曰:“嬰聞之:‘君子贈人以言,庶人贈人以财。
’嬰貧無财,請假于君子,贈吾子以言:乘輿之輪,太山之木也,示諸檃栝,三月五月,為帱革敝,而不反其常。
君子之檃栝,不可不謹也,慎之!蘭茞、稿本,漸于密醴,一佩易之。
正君漸于香酒,可讒而得也。
君子之所漸,不可不慎也。
”
【譯文】
曾子要走了,晏子跟着送到郊外,說:“晏嬰聽說過這樣的話:‘君子用言語贈送人,百姓用财物贈送人。
’我晏嬰貧窮沒有财物,請讓我冒充君子,拿話來贈送給您:馬車的輪子,原是泰山上的木頭,把它放置在整形器中,經過三五個月就做成了,那麼就是裹住車毂的皮革壞了,也不會恢複到它原來的形狀了。
君子對于正身的工具,不能不謹慎地對待啊,要慎重地對待它!蘭芷、稿本等香草,如果浸在蜂蜜和甜酒中,一經佩帶就要更換它。
正直的君主如果泡在香酒似的甜言蜜語中,也會被讒言俘虜。
君子對于所漸染的環境,不能不謹慎地對待啊。
”
人之于文學也,猶玉之于琢磨也。
《詩》曰:“如切如磋,如琢如磨。
”謂學問也。
和之璧,井裡之厥也,玉人琢之,為天下寶。
子贛、季路,故鄙人也,被文學,服禮義,為天下列士。
【譯文】
人對于學習研究古代文獻典籍,就像玉對于琢磨一樣。
《詩》雲:“就像治骨磨象牙,就像雕玉磨石器。
”就是說的做學問啊。
卞和的玉璧,原是鄉裡固定門闩的楔形石塊,加工玉器的工匠雕琢了它,就成了天下的珍寶。
子貢、子路,原是淺陋的人,受到了文獻典籍的影響,遵從禮義,就成了天下屈指可數的名人。
學問不厭,好士不倦,是天府也。
【譯文】
學習請教不滿足,愛好文人不厭倦,這就是寶庫。
君子疑則不言,未問則不言。
道遠,日益矣。
【譯文】
君子疑惑的就不說,還沒有請教過的就不說。
道路長遠,知識一天天增加。
多知而無親、博學而無方、好多而無定者,君子不與。
【譯文】
知道得很多而沒有什麼特别的愛好、學習得很廣而沒有個主攻方向、喜歡學得很多而沒有個确定目标的人,君子不和他結交。
少不諷誦,壯不論議,雖可,未成也。
【譯文】
少年時不讀書,壯年時不發表議論,即使資質還可以,也不能有所成就。
君子壹教,弟子壹學,亟成。
【譯文】
君子專心一意教授,學生專心一意學習,就能迅速取得成就。
君子進,則能益上之譽而損下之憂。
不能而居之,誣也;無益而厚受之,竊也。
【譯文】
君子入朝做官,就能增加君主的榮譽而減少民衆的憂患。
沒有才能而呆在官位上,就是行騙;對君主民衆毫無裨益而優厚地享受俸祿,就是盜竊。
學者非必為仕,而仕者必如學。
【譯文】
學習的人不一定都去做官,而做官的人一定要去學習。
子貢問于孔子曰:“賜倦于學矣,願息事君。
”孔子曰:“《詩》雲:‘溫恭朝夕,執事有恪。
’事君難,事君焉可息哉?”“然則賜願息事親。
”孔子曰:“《詩》雲:‘孝子不匮,永錫爾類。
’事親難,事親焉可息哉?”“然則賜願息于妻子。
”孔子曰:“《詩》雲:‘刑于寡妻,至于兄弟,以禦于家邦。
’妻子難,妻子焉可息哉?”“然則賜願息于朋友。
”孔子曰:“《詩》雲:‘朋友攸攝,攝以威儀。
’朋友難,朋友焉可息哉?”“然則賜願息耕。
”孔子曰:“《詩》雲:‘晝爾于茅,宵爾索绹,亟其乘屋,其始播百谷。
’耕難,耕焉可息哉?”“然則賜無息者乎?”孔子曰:“望其圹,臯如也,嵮如也,鬲如也,此則知所息矣。
”子貢曰:“大哉,死乎!君子息焉,小人休焉。
”
【譯文】
子貢問孔子說:“我對學習感到厭倦了,希望休息一下去侍奉君主。
”
孔子說:“《詩》雲:‘早晚溫和又恭敬,做事認真又謹慎。
’侍奉君主不容易,侍奉君主怎麼可以休息呢?”子貢說:“這樣的話,那麼我希望休息一下去侍奉父母。
”孔子說:“《詩》雲:‘孝子之孝無窮盡,永遠賜你同類人。
’侍奉父母不容易,侍奉父母怎麼可以休息呢?”子貢說:“這樣的話,那麼我希望到妻子兒女那裡休息一下。
”孔子說:“《詩》雲:‘先給妻子作榜樣,然後影響到兄弟,以此治理家和邦。
’和妻子兒女在一起不容易,在妻子兒女那裡怎麼可以休息呢?”子貢說:“這樣的話,那麼我希望到朋友那裡休息一下。
”孔子說:“《詩》雲:‘朋友之間相輔助,相助都用那禮節。
’和朋友在一起不容易,在朋友那裡怎麼可以休息呢?”子貢說:“這樣的話,那麼我希望休息下來去種田。
”孔子說:“《詩》雲:‘白天要去割茅草,夜裡搓繩要搓好,急忙登屋修屋頂,又要開始播種了。
’種田不容易,種田怎麼可以休息呢?”子貢說:“這樣的話,那麼我就沒有休息的地方啦?”孔子說:“遠望那個墳墓,高高的樣子,山頂般的樣子,鼎鬲似的樣子,看到這個你就知道可以休息的地方了。
”子貢說:“死亡嘛,可就大啦!君子休息了,小人也休息了。
”
《國風》之好色也,傳曰:“盈其欲而不愆其止。
其誠可比于金石,其聲可内于宗廟。
”《小雅》不以于污上,自引而居下,疾今之政,以思往者,其言有文焉,其聲有哀焉。
【譯文】
《國風》愛好女色,解說它的古書說:“滿足情欲而又不越軌。
它的真誠不渝可以和金屬石頭的堅固不變相比,它的音樂可以納入到宗廟中去。
”《小雅》的作者不被腐朽的君主所用,自己引退而處于卑下的官位上,他們痛恨當時的政治,因而懷念過去,《小雅》的言辭富有文采,音樂具有哀怨的情調。
國将興,必貴師而重傅;貴師而重傅,
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-01-27 21:10:09 HTTP/2.0 GET : https://www.roudu.com/book/1757100/1046907_4.html
- 运行时间 : 0.142833s [ 吞吐率:7.00req/s ] 内存消耗:4,758.14kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 18 reads,0 writes
- /www/wwwroot/www.roudu.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/app.php ( 8.01 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 3.99 KB )
- /www/wwwroot/www.roudu.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.143499s